
Tadeusz Chrzanowski
Tadeusz Bonifacy Chrzanowski urodził się 14 maja 1926 roku w Krakowie, ale dzieciństwo spędził we wsi Moroczyn niedaleko Hrubieszowa. Podczas wojny jego rodzice przenieśli się do Bieżanowa, wówczas podkrakowskiej wsi. Tuż po wojnie zapisał się na studia do krakowskiej Akademii Handlowej (dziś - Ekonomiczna), gdzie uczył się w latach 1945 - 1949. Następnie wstąpił na Uniwersytet Jagielloński, na historię sztuki. Dyplom otrzymał w roku 1952, po czym zrobił tam doktorat, jednak profesurę otrzymał dopiero w 1990 roku. W roku 1953 wstąpił do SHS (Stowarzyszenia Historyków Sztuki). Przez ponad 35 lat inwentaryzował polskie zabytki, czego owocem jest około 300 książek i publikacji, w tym monumentalne dzieło 'Sztuka w Polsce Piastów i Jagiellonów'. Razem z Marianem Korneckim jeździł po Polsce i inwentaryzował zabytki. Zrobili tysiące kilometrów na wozie, rowerem, motorem, wreszcie warszawą, zachwycając się każdą, najmniejszą nawet starocią.* Nauczony fotografowania przez ojczyma, wybitnego fotografika Włodzimierza Puchalskiego, sam ilustrował swoje prace. W ostatniej dekadzie XX w., w latach 1992 - 1997 był członkiem zarządu SHS, a nawet jego prezesem. Był też poetą i tłumaczem poezji, pisarzem, publicystą, krytykiem. W młodości był dobrze zapowiadającym się poetą - ale z czasem bardziej zainteresował się przekładami z literatury francuskiej i niemieckiej. W środowisku literackim cieszył się wielkim autorytetem, najpierw w gronie Związku Literatów Polskich, potem w Stowarzyszeniu Pisarzy Polskich (członkostwo od roku 1989) i PEN Clubie (od od roku 1979). Przez długie lata przyjaźnił się ze Zbigniewem Herbertem. Ideowo związany ze środowiskiem "Tygodnika Powszechnego" i "Znaku", drukował też w paryskiej "Kulturze" oraz w krajowych wydawnictwach drugiego obiegu (pod pseudonimami Tymoteusz Klempski lub Józef Szrett). Wykładał na UJ, w USA, a od 1975 roku prowadził katedrę kultury artystycznej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W latach 1991 - 1998, już jako emerytowany profesor historii sztuki, wykładał na pół etatu w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Uczył piękna, ale też etyki - tolerancji i poszanowania godności człowieka, jego prawa do wolności.* W swojej pedagogicznej karierze wypromował ponad stu magistrów historii sztuki (głównie na KUL, ale także w Katedrze Etnologii Słowian UJ), szesnastu doktorów, do tego zrecenzował kilka prac habilitacyjnych oraz kilkanaście doktorskich.
Born 1926-05-14
Died 2006-12-24
Links
Identifiers
- VIAF117522608
- WikidataQ9354154
- ISNI0000000122843779
- Open LibraryOL495076A
Top Subjects
- Poland (2)
- Rzeszów (Poland) (1)
- Bystrzyca Kłodzka (Poland) (1)
- Bystrzyca Kłodzka (Poland) -- Description -- Views (1)
- Kraków (Poland) (1)
- Kraków (Poland) -- Plazas -- Rynek (1)
- Art, Polish -- Opole (Voivodeship) (1)
Books by Tadeusz Chrzanowski
Total count: 27
-
Rzeszów.Tekst i zdjee̦cia: Tadeusz/Chrzanowski.Sport i Turystyka1967-01-01
-
Bystrzyca Kłodzka.Sport i Turystyka1971-01-01
-
Rynek Krakowski.[Wyd. 1.].Arkady1972-01-01
-
Sztuka Śląska Opolskiego, od średniowiecza do końca w. XIXWyd. 1. --Wydawn. Literackie1974-01-01
-
Rzeźba lat 1560-1650 na Śląsku Opolskim.Wyd. 1.Państwowe Wydawn. Naukowe1974-01-01
-
Żywe i martwe graniceWyd 1.Społeczny Instytut Wydawniczy Znak1974-01-01
-
Graduał karmelitański z 1644 roku Stanisława ze StolcaWyd. 1.Pax1976-01-01
-
Graduał Karmelitańskiz 1644 roku o. Stanisława ze StolcaWyd. 1. --Pax1976-01-01
-
Przewodnik po zabytkowych kościołach północnej WarmiiWarmińskie Wydawn. Diecezjalne1978-01-01
-
KaliszWyd. 1.Sport i Turystyka1978-01-01
-
Krynica-- wszystko co Krynice̦ stanowijej centrum leczniczo-wypoczynkowe, co Deptakiem powoli kroczy pomie̦dzy Starym i Nowym Domem Zdrojowym ku Pijalni, jej centrum handlowe, co sie̦ od "Perly" ulica̦ Bieruta spieszy, jej obrzeża porastające potężnymi korpusami nowych sanatoriów i jej ramy : lasami porosłe zboczaWyd. 1.Wydawn. "Sport i Turystyka"1980-01-01
BardoZakład Narodowy im. Ossolińskich1980-01-01-
Drewno w polskiej architekturze i rzeźbie ludowejZakład Narodowy im. Ossolińskich1981-01-01
Sztuka Ziemi KrakowskiejWyd. 1.Wydawn. Literackie1982-01-01
Działalność artystyczna Tomasza TreteraWyd. 1.Państwowe Wydawn. Nauk.1984-01-01-
The Marian altar of Wit StwoszInterpress Publishers1985-01-01
Wędrówki po Sarmacji europejskiejeseje o sztuce i kulturze staropolskiejWyd. 1.Wydawn. Znak1988-01-01
Złotnictwo toruńskiestudium o wyrobach cechu toruńskiego od wieku XIV do 1832 rokuWyd. 1.Państwowe Wydawn. Nauk.1988-01-01-
ChełmnoZakład Narodowy im. Ossolińskich1991-01-01
-
Sztuka w Polsce Piastów i Jagiellonówzarys dziejówWyd. 1.Wydawn. Nauk. PWN1993-01-01
-
Polskie pomniki w świątyniach Rzymu =Monumenta Poloniae in ItaliaInstytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Fundacja Rzymska im. J.S. Umiastowskiej1994-01-01
-
Portret staropolskiInterpress1995-01-01
-
Alfabet Bierpfaffa & FalckaWydawn. Uniwersytetu Gdańskiego1998-01-01
-
Sztuka w Polsce od I do III Rzeczypospolitejzarys dziejówWyd. 1.Wydawn. Naukowe PWN1998-01-01
-
Polandtreasures of the pastWydawn. Ryszard Kluszczyński2001-01-01
-
Kresy, Czyli Obszary TesknotWydawn. Literackie2001-01-01
-
Polska Sztuka SakralnaWydawnictwo Ryszard Kluszczynski2002-01-01